| ՆՈՒՌԸ
ՆԵՐԿԱ ԵՎ ԳԱԼԻՔ ԿՅԱՆՔԻ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇ
ՆՌՆՕՐՀՆԵՔԸ ՇԻՐԱԿԻ ԹԵՄՈՒՄ
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Հայրապետի
բարձր տնօրինությամբ Հայոց Եկեղեցում հաստատվեց եւս մեկ բարեպաշտական
արարողություն՝ նռնօրհնեքը: Այլեւս ամեն տարի՝ դեկտեմբերի 31-ին,
ժամը 00:00-ին մեր բոլոր եկեղեցիներում կատարվում է նռան օրհնության
կարգ:
Հայկական
ավանդության մեջ նուռը կյանքի, ծաղկման, առատության եւ ամուսնության
խորհուրդ ունի: Նռան գույնն ասոցացվում է ծաղկման, իսկ նրա բազում
հատիկները՝ սերնդագործության հետ: Պատահական չէ, որ հին հայկական
հավատալիքներում հարսը նուռը խփում էր դռանը, որպեսզի իմանար, թե
քանի զավակ է ունենալու: Ինչքան շատ հատիկներ թափվեին, այնքան զավակ
նա կունենար: Արարատյան թագավորության ժամանակաշրջանում նուռը պաշտվել
է իբրեւ կենաց ծառի պտուղ: Քրիստոնեության շրջանում՝ մինչեւ Է դարը,
նռան պատկերագրություն չունենք, բացառություն է, այս առումով, Զվարթնոցի
տաճարը: Պահպանված միակ վկայությունը քարե մի սյուն է՝ նռան պատկերով,
որ գտնվել է Սարդարապատում: Այս լռության պատճառն այն է, որ քրիստոնեությունը
նոր խորհրդանիշներ բերեց, եւ նուռն իր տեղը զիջեց խաղողին, իսկ Անահիտ
չաստվածուհուն նուռ նվիրաբերելու մեր նախնիների սովորույթը փոխվեց
Ս. Աստվածածնի պաշտամունքով:
Հայ Եկեղեցու Սուրբ Հայրերի խորանների մեկնություններում նուռը խորհրդանշում
է մարգարեների խոսքերը, որոնք, կանխասացական վկայություններով, նախապատրաստում
էին Փրկչի գալստյանը եւ ծածուկ ավետում աստվածային փրկագործությունը.
«…Որպես կեղեւաւք ծածկէին առակաւք զքաղցրութեան աւետիսն»: Իսկ կեղեւի
մեջ պարփակված կարմրագույն պտուղը Ս. Ավետարանն է, որ իր քաղցրությամբ,
աստվածային սիրով, բարությամբ, զոհաբերությամբ ու շնորհներով փրկություն
եւ հավիտենական կյանք պարգեւեց:
Հին Ուխտում նռան ծաղկաբողբոջները մաս են կազմել քահանայապետական
զգեստի՝ զարդարելով ներքին պատմուճանների քղանցքները. «Դրանք կգործես
ներքին պատմուճանների քղանցքների շուրջբոլորը: Այդ զարդերը թող ունենան
նռան ծաղկաբողբոջի ձեւը եւ դրանց միջեւ շուրջանակի ոսկե զանգակներ
թող լինեն» (Ելք ԻԸ 33): Նուռն իր հոգեւոր խորհրդաբանությամբ նաեւ
ներկայացնում է մարդու երկրավոր եւ երկնային կյանքը: Դառը կեղեւը՝
իր վեցաթերթ թագապսակով խորհրդանշում է երկրավոր կյանքը, որ պետք
է պսակված լինի աստվածային երեք շնորհների՝ հավատի, հույսի, սիրո
թագով: Վերջիններս համապատասխանաբար առնչվում են Ամենասուրբ Երրորդության
երեք Անձերին՝ Հորը (հավատք), Որդուն (հույս) եւ Սուրբ Հոգուն (սեր):
Տարեմտին՝ դեկտեմբերի 31-ին, ճիշտ ժամը 00:00-ին, ինչպես հայոց բոլոր,
այնպես էլ Գյումրու Ս. Աստվածածին, Ս. Ամենափրկիչ, Ս. Նշան, Ս. Գրիգոր
Լուսավորիչ, Ս. Հակոբ, Ս. Մինաս, Ս. Սարգիս եկեղեցիներում կատարվեց
նռնօրհնեքի կարգ: Ս. Յոթվերք մայր եկեղեցում նռնօրհնեքի կարգ կատարվեց
ձեռամբ Տ. Շիրակ ավգ. քհն. Առաքելյանի: Բարեպաշտական արարողության
ավարտին օրհնված պտուղները բաժանվեցին ներկա հավատացյալներին:
Ի դեպ՝ արարողակարգի համար նախատեսված նուռը Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուն
էր ընծայել այս տարվա խաչքավոր Սեդրակ Հարությունյանը:
ԱԼՎԱՐԴ ԿԱՂԶՎԱՆՑՅԱՆ
>>>
|
|